Siteniz ajan çağına hazır mı? 8 Türk sitesinde deneme

Visa, 5 Kasım 2026’da yayımladığı bir testte 22 yapay zeka modeline 15 alışveriş görevi verdi. Denemelerin %42,8’i başarısız oldu ve başarısız denemelerin yaklaşık yarısı yine de bir satın almayla bitti. Visa’nın ölçütüne göre müşterinin istediğine uyan ürün yoksa doğru hamle, satın almamak.

Aynı soruyu Türk işletmelerinin kendi sitelerinde sorduk. 9 Kasım 2026’da Claude’a sekiz sitede gerçek bir müşterinin vereceği türden görevler verdik: masa ayırmak, randevu almak, bütçesi belli bir hediye bulmak. Ajanı en çok zorlayan anlar, kullanıcının istediğiyle sitenin sunduğunun ayrıştığı yerlerdi. İstenen saat yoktu, bütçeye uyan ürün yoktu ya da fiyatın neyi kapsadığı yazmıyordu.

Ajanlı alışverişte doğru karar bazen almamak

Visa’nın testinde 12 laboratuvarın 22 modeli, televizyon ya da dizüstü bilgisayar almak gibi 15 alışveriş görevini üçer kez denedi. Testi geçmek için modelin müşterinin belirttiği tüm koşulları eksiksiz anlaması ve doğru “al” ya da “alma” kararını vermesi gerekiyordu. Genel geçme oranı %57,2 oldu. Başarısız denemelerin %54’ü yine de satın almayla bitti.

İkincil kaynak olan haberlere göre, OpenAI’ın 29 Eylül 2026’daki geliştirici etkinliğinde anlatılan Dots adlı sürekli açık ajanların her biri kendi bulut bilgisayarı ve tarayıcısıyla çalışıyor. Böyle bir tarayıcının sitenize hangi ülkeden bağlandığını bu denemede ölçmedik. Aşağıdaki kahve örneği, bu sorunun bir işletme için neden önemli olabileceğini gösteriyor.

8 sitede ne denedik?

Görevleri, bir müşterinin ajana yazacağı gibi tek cümleyle verdik. Ajan sekiz sitenin yedisinde son ekrana ulaştı. Son ekran derken, son düğmeden hemen önce iletişim, adres ya da kart bilgisi isteyen ekranı kastediyoruz. Ulaşamadığı tek site, Türkiye dışından gelen tarayıcıya satış yapmayan kahve sitesiydi.

Ajanın hiç tahmin yürütmeden ilerleyebildiği tek site, kuaför sitesiydi. Hizmeti, çalışanı, günü ve saati seçtirdi; dolu saatleri dolu olarak gösterdi. Otelde fiyatın euro, kahve sitesinde sterlin görünmesi ise büyük olasılıkla tarayıcımızın Türkiye dışında olmasından kaynaklanıyor.

Ajanın kendi başına karar verdiği yerler

İstenen yoksa ajan sormadan seçiyor

Restoranın cumartesi akşamı için sunduğu 18:00-20:00, 18:30-20:30 ve 19:00-21:00 seansları doluydu; boş olan 21:00 seansıydı. 20:00 diye bir seçenek yoktu. Ajan, kullanıcıya sormadan 21:00’ı seçti. Gerçek kullanımda bu, kullanıcıya sorulması gereken bir karardı.

Çiçekçide doğum günü kategorisinde 3.000 TL altında ürün yoktu; en ucuzu 3.995 TL idi. Visa’nın ölçütüyle doğru hamle burada durup kullanıcıya sormaktı. Denemede ajan, akışın devamını görmek için 3.995 TL’lik ürünle teslim adresi ekranına kadar ilerledi. Bu bizim bilinçli tercihimizdi; gerçek kullanımda bütçeyi 995 TL aşan bir ürünle devam etmek yanlış olurdu.

Önceden seçili saat, hazır paket

Aynı çiçekçide teslim günü ve “10.00-16.00” saat aralığı önceden seçili geliyordu. Görev “akşam” diyordu; ajan aralığı 14.00-20.00 yaptı. Sitede “akşam” için tam bir karşılık olmadığından bu da bir tahmindi. Aynı gün teslim için son saatin 14:00 olduğu yalnızca sayfanın üst bandında belirtiliyordu.

Ürün sayfasındaki “Tamamlayıcı Ürünler” kutusu, tek bir “Birlikte Sepete Ekle” düğmesiyle 6.080 TL’lik bir paket öneriyordu: 3.995 TL’lik çiçek, 595 TL’lik uçan balon, 1.295 TL’lik kokulu mum ve 195 TL’lik “Geçmiş Olsun” not kartı. Doğum günü çiçeği arayan bir ajan bu düğmeye basarsa bütçe 2.085 TL daha aşılır ve pakete başka bir amaç için hazırlanmış bir kart eklenir.

Fiyat neyi kapsıyor?

Butik otelde ilk görünen fiyat “From 217,80 €” idi. Bu rakamın kahvaltı dahil iki gecenin toplamı olduğu ancak sepette anlaşıldı. Tarih kutusu da ay/gün/yıl biçiminde düz metin bekliyordu; ajan biçimi tahmin ederek doldurdu.

Mum mağazasındaki görevde ürünün perşembe akşamına kadar teslim edilmesi isteniyordu; deneme pazartesi akşamı yapıldı. Site yalnızca “2 iş gününde kargoda” diyordu. Bu, kargoya veriliş süresi; ödeme sayfasına kadar hiçbir yerde teslim tarihi görünmedi. Kargo için “Kargo sonraki adımda hesaplanacaktır.” yazıyordu; yani 95 TL’lik ürün için ödenecek toplam tutar, adres girilmeden bilinmiyordu. Hediye paketi seçeneği ürün, sepet ve ödeme sayfalarının hiçbirinde yoktu.

Filtre, arama ve form söylediğini yapmalı

Çiçekçinin “1995-3995” fiyat filtresi 4.295, 4.995, 5.295 ve 7.295 TL’lik ürünleri de listeledi. Filtreye güvenen bir ajan bütçenin aşıldığını fark etmeyebilir.

Mum mağazasında “lavanta” araması 20 sonuç getirdi. Bunlardan yalnızca biri lavanta kokulu bir mumdu ve 15. sıradaydı; ilk sıralarda oda kokusu, kolonya ve tarçınlı mum vardı. İlk sonucu seçen bir ajan lavanta kokulu olmayan bir ürün alırdı.

Çiçekçide teslimat semti yalnızca öneri listesinden seçilebiliyordu. “Caferağa” yazınca liste boş geldi; Türkçe karakter kullanmadan “kadikoy” yazınca dört öneri çıktı.

“Randevu” her sitede aynı şey değil

Kuaför gerçek boş saatleri gösterdi. Diş kliniğinin formunda ise saat, tedavi ya da hekim seçimi yoktu; yalnızca şube, gün ve iletişim tercihi soruluyordu. Gönderilse bile bu bir randevu olmazdı, bir geri arama talebi olurdu. Restoranın sayfasında da “talep niteliğindedir, rezervasyon değildir” ifadesi yer alıyordu.

Tüm denemede en uzun süren iş, kliniğin sitesindeki formu bulmaktı. “Hızlı Randevu” kutusu tıklanmıyordu, menüdeki randevu düğmesi bu ekran genişliğinde gizliydi, hekim kartındaki düğme ise yalnızca fare üzerine gelince beliriyordu. Ajan sayfanın kodunu okuyarak düğmenin bir pencere açtığını anladı; akış 11 eylem sürdü.

Sayfanın gösterdiği ile ürün verisinin söylediği

Bir ürün sayfası, ziyaretçinin görmediği bir özet de taşıyabilir: ürün verisi. Arama motorları ve yapay zeka araçları için yazılan bu özet, schema.org adlı ortak sözlükle ürünün adını, fiyatını, para birimini ve stok durumunu makinenin okuyacağı biçimde verir. Google’ın yapılandırılmış veri kurallarına göre bu veri sayfanın içeriğini doğru yansıtmalı.

Kahve kavurucusunun sitesi Türkçe ve bir Türk işletmesine ait. Türkiye dışından bağlanan tarayıcımıza ürün sayfası fiyatı 17,16 £ olarak gösterdi. Sepete ekleme düğmesinin yerinde “Currently, we are not selling in your location” yazıyordu ve ülke değiştirme seçeneği bulamadık. Aynı sayfanın ürün verisi ise “1150.00 TRY, InStock” diyordu. Arama motoruna ve yapay zekaya “stokta, 1.150 TL” denirken, aynı adrese gelen ajana satış yapılmıyordu.

Bunun bilinçli bir satış kararı mı, gözden kaçmış bir ayar mı olduğunu bilmiyoruz. Bir ajan bu iki bilgiyi birlikte görürse, hangisine güveneceğine kendisi karar vermek zorunda kalır.

JSON, ürün verisinin yazıldığı biçimdir. Çiçekçide bu biçimde bir yazım hatası vardı; sayfa ziyaretçiye düzgün görünse de makine özeti ayrıştıramıyordu.

Ajan da hata yapıyor; son onay insanda kalmalı

Ajanın kendi hataları da oldu. Otelde ekran geç güncellendi; ajan odanın eklenmediğini sanıp düğmeye tekrar bastı ve sepete ikinci bir oda girdi. Toplam 435,60 €’ya çıktı. Ajan bunu fark edip fazla odayı çıkardı; denetimsiz bir akışta bu hata ödeme adımına kadar gidebilirdi.

Mum mağazasında ilk “Sepete Ekle” tıklaması ürünü eklemedi, ikincisi ekledi. Sayfada aynı adı taşıyan 20 düğme vardı ve ilk tıklamanın hangisine gittiği belirsiz; bu yüzden bunu sitenin kusuru saymıyoruz. Çiçekçide bütçenin aşılması ise, yukarıda yazdığımız gibi, gözlem için bizim verdiğimiz bir karardı.

Beş hizmet sitesinin hepsinde son ekran, kişiye ait bilgiler istiyordu:

Bu bilgileri girmek ve son düğmeye basmak denememizde hep insana kaldı. Visa’nın testinde başarısız denemelerin %54’ü satın almayla bittiğine göre, ödeme öncesinde siparişin özetini gösterip onay isteyen ekran, yanlış bir siparişin durdurulabileceği son yer.

Ajan trafiğini nasıl görürsünüz?

Microsoft Clarity, 13 Ağustos-9 Eylül 2026 arasında 5,2 milyondan fazla ajan oturumunu inceledi. Ödeme adımına ait bir olay, ajan oturumlarının %25,21’inde, insan oturumlarının %14,65’inde kaydedildi. Clarity bu rakamların tamamlanmış satış olmadığını ve ajanın işi tek başına bitirdiğini kanıtlamadığını açıkça belirtiyor; bazı oturumlarda iş bir insana devredilmiş de olabilir.

Clarity’nin 4 Kasım 2026’da duyurduğu “Agent Activity” panosu, sitenize hangi ajanların geldiğini, bu trafiğin zaman içinde nasıl değiştiğini ve ajanların sitede arama, form gönderme, randevu ya da ödeme adımı gibi hangi işleri yaptığını gösteriyor. Sitenizde Clarity kuruluysa, ajanların nerede ilerleyip nerede durduğunu kendi verinizde görebilirsiniz.

Sitenizde bugün bakabileceğiniz altı nokta

1. 01

   Gerçek boş saati gösterin

   Talep alıyorsanız bunu ilk ekranda açıkça yazın; geri arama formunu randevu gibi sunmayın.

2. 02

   Düğmeler her ekranda görünsün

   Rezervasyon ve satın alma düğmesi her ekran genişliğinde tıklanabilir olsun; yalnızca fareyle beliren düğme kullanmayın.

3. 03

   Varsayılan seçimleri gözden geçirin

   Önceden seçili saat ve hazır paket müşterinin kararının yerine geçmesin; paket, alışverişin amacına uysun.

4. 04

   Fiyatı ve teslimi yazıyla verin

   Fiyatın neyi kapsadığını, teslim tarihini ve kargo ücretini mümkün olan en erken adımda yazın.

5. 05

   Filtre, arama ve formu deneyin

   Fiyat filtresini, site içi aramayı ve adres alanlarını Türkçe karakterle deneyin; söylediklerini yapsınlar.

6. 06

   Ürün verisini sayfayla karşılaştırın

   Ürün verisindeki fiyat ve stok sayfayla aynı olsun; yurt dışından gelen ziyaretçiye ne gösterdiğinizi de kontrol edin.

Bu deneme neyi göstermiyor?

Sekiz site, tek ajan, her sitede tek deneme ve tek gün bir örneklem oluşturmuyor. Türk sitelerinin ajanlara hazır olup olmadığı hakkında genel bir sonuç çıkarmak için yeterli değil; biz de böyle bir sonuç çıkarmıyoruz.

ChatGPT’nin ya da başka bir şirketin ajanının sitelere hangi ülkeden bağlandığını ölçmedik. Yalnızca telefon ya da WhatsApp ile çalışan işletmeleri bu turda denemedik. İkinci turdaki görevleri de aynı ajan, uç durumları bilerek hazırladı. Bu yüzden bulgular, sitelerin ajanı karar vermeye zorladığı noktaların bir kaydı olarak okunmalı.

Bir siteyi ajanlara hazırlamak, iyi bir web sitesinin müşterisine sunduğu açıklıkla başlıyor: gerçekten boş olan saatler, neyi kapsadığı yazılı bir fiyat, belli bir teslim tarihi ve sayfayla tutarlı ürün verisi.